Ra máu bất thường ngoài kỳ kinh

Trong các dấu hiệu phụ khoa, đây là nhóm có nguyên tắc rõ ràng nhất: ra máu ngoài kỳ kinh thì nên đi khám, kể cả khi rất ít và chỉ một lần. Không phải vì nó nguy hiểm, mà vì nguồn chảy máu cần được xác định.

Các dạng thường gặp

• Ra máu giữa chu kỳ.
• Ra máu sau quan hệ.
• Ra máu sau mãn kinh.
• Ra máu kéo dài sau kỳ kinh.
• Ra máu khi đang dùng biện pháp tránh thai.

Mỗi dạng gợi ý nhóm nguyên nhân khác nhau, nên mô tả chính xác thời điểm là thông tin đầu tiên bác sĩ cần.

Vì sao nên đi khám dù ít

• Nguồn chảy máu cần được xác định.
• Lượng không phản ánh nguyên nhân.
• Nhiều nguyên nhân chảy máu theo đợt.
• Việc nó ngừng không có nghĩa đã hết vấn đề.
• Phần lớn nguyên nhân xử lý được.

Mục thứ ba là lý do cốt lõi: việc hết chảy máu thường chỉ là một pha trong diễn biến chứ không phải kết thúc.

Các nguyên nhân lành tính thường gặp

• Polyp cổ tử cung hoặc buồng tử cung.
• Viêm nhiễm đường sinh dục.
• Thay đổi tại cổ tử cung.
• Rối loạn nội tiết.
• Tác dụng của biện pháp tránh thai.
• Tổn thương nhỏ tại chỗ.

Danh sách này chiếm phần lớn các trường hợp, và nhiều trong số đó có cách xử lý đơn giản.

Ra máu giữa chu kỳ

• Một số người có ra ít quanh thời điểm rụng trứng.
• Thường rất ít và ngắn.
• Vẫn nên nhắc với bác sĩ.
• Ra nhiều hoặc kéo dài thì cần khám.
• Mới xuất hiện gần đây thì cần khám.

Hai mục cuối là ranh giới phân biệt giữa hiện tượng quen thuộc của bản thân và một thay đổi mới cần đánh giá.

Ra máu sau quan hệ

• Nên được khám dù chỉ thỉnh thoảng.
• Có nhiều nguyên nhân tại cổ tử cung.
• Có thể do viêm nhiễm.
• Có thể do khô rát.
• Cần khám để xác định.

Đây là dấu hiệu hay bị bỏ qua vì ngại, và sự ngại ngùng đó làm chậm việc phát hiện những nguyên nhân dễ xử lý.

Ra máu sau mãn kinh

• Luôn cần được khám.
• Kể cả khi chỉ một lần và rất ít.
• Không nên chờ xem có lặp lại không.
• Phần lớn nguyên nhân vẫn lành tính.
• Nhưng nhóm này được đánh giá kỹ hơn.

Đây là tình huống có quy tắc rõ ràng nhất trong cả bài và không có ngoại lệ về lượng hay số lần.

Khi đang dùng biện pháp tránh thai

• Ra máu ít trong những tháng đầu khá thường gặp.
• Thường giảm dần.
• Nhắc với bác sĩ ở lần khám.
• Kéo dài hoặc nhiều thì cần đánh giá.
• Không tự ngừng biện pháp đang dùng.

Mục cuối quan trọng vì việc tự ngừng có thể dẫn tới mang thai ngoài ý muốn trong lúc đang tìm hiểu nguyên nhân.

Ghi lại trước khi đi khám

• Số lần đã xảy ra.
• Thời điểm so với chu kỳ.
• Lượng ước chừng.
• Màu sắc.
• Có liên quan tới quan hệ không.
• Các triệu chứng kèm theo.
• Biện pháp tránh thai đang dùng.

Mối liên hệ với quan hệ là chi tiết định hướng quan trọng và thường không được kể nếu bác sĩ không hỏi.

Những khảo sát thường được làm

• Khám phụ khoa.
• Loại trừ mang thai ở độ tuổi sinh sản.
• Siêu âm.
• Xét nghiệm tầm soát cổ tử cung.
• Xét nghiệm tìm viêm nhiễm.
• Các khảo sát chuyên sâu hơn nếu cần.

Buổi khám này thường nhanh và đơn giản hơn nhiều so với hình dung, và nó thường cho câu trả lời ngay.

Về việc ngại đi khám phụ khoa

• Là cảm giác rất phổ biến.
• Nói với bác sĩ nếu thấy lo.
• Có thể đề nghị bác sĩ nữ nếu muốn.
• Có thể có người đi cùng.
• Bác sĩ khám việc này hằng ngày.

Sự ngại ngùng là lý do phổ biến nhất làm chậm việc đi khám, và nó thường biến mất sau lần đầu.

Khi nào cần đi khám ngay

• Chảy máu nhiều.
• Kèm đau bụng dữ dội.
• Kèm sốt.
• Kèm chóng mặt hoặc ngất.
• Khi đang mang thai.

Mục cuối là tình huống luôn cần liên hệ ngay với nơi đang theo dõi thai, bất kể lượng máu ít hay nhiều.

Sau khi có chẩn đoán

• Hỏi rõ nguyên nhân là gì.
• Hỏi cách xử lý.
• Hỏi có cần theo dõi tiếp không.
• Hỏi dấu hiệu nào cần quay lại.
• Thực hiện đầy đủ điều trị được kê.

Với các nguyên nhân do viêm nhiễm, việc điều trị đủ liệu trình quan trọng vì bỏ dở giữa chừng thường dẫn tới tái phát.

Câu hỏi thường gặp