Dụng cụ tử cung và các biện pháp dài hạn

Nhóm biện pháp dài hạn có một đặc điểm mà không nhóm nào khác có: sau khi đặt xong, nó hoạt động liên tục nhiều năm mà người dùng không phải làm gì. Đó vừa là ưu điểm lớn nhất vừa là điều làm nhiều người e ngại.

Các loại trong nhóm này

• Dụng cụ tử cung có chứa nội tiết.
• Dụng cụ tử cung bằng đồng.
• Que cấy dưới da.
• Mỗi loại có thời hạn sử dụng riêng.
• Đều cần được đặt bởi nhân viên y tế.

Sự khác nhau giữa các loại ảnh hưởng tới cả tác dụng lên chu kỳ kinh nguyệt lẫn các tác dụng không mong muốn có thể gặp.

Vì sao hiệu quả thực tế cao

• Không phụ thuộc vào việc nhớ hằng ngày.
• Không bị ảnh hưởng bởi nôn hay tiêu chảy.
• Không có sai sót trong cách dùng.
• Hoạt động liên tục cho tới khi lấy ra.
• Khoảng cách lý thuyết và thực tế rất nhỏ.

Đây là lý do nhóm này thường được nhắc tới đầu tiên khi tư vấn cho người muốn hiệu quả cao nhất.

Thủ thuật đặt dụng cụ tử cung

• Thường làm tại phòng khám.
• Mất thời gian ngắn.
• Có thể thấy khó chịu và đau quặn.
• Mức độ khác nhau tuỳ người.
• Hỏi trước về phương án giảm đau.
• Sắp xếp để nghỉ ngơi sau đó.

Mục thứ năm nên được hỏi chủ động chứ không chờ được đề nghị, vì trải nghiệm rất khác nhau và có những cách hỗ trợ.

Sau khi đặt

• Đau quặn nhẹ và ra máu ít trong vài ngày.
• Có thể ra máu bất thường trong vài tháng đầu.
• Thường giảm dần.
• Nghỉ ngơi ngày đầu.
• Biết dấu hiệu nào cần báo.
• Khám lại theo hẹn.

Giai đoạn vài tháng đầu là lúc nhiều người muốn bỏ cuộc, nhưng phần lớn tác dụng ổn định lại sau đó.

Về thay đổi chu kỳ kinh nguyệt

• Loại có nội tiết thường làm lượng máu giảm.
• Một số người mất kinh hoàn toàn.
• Điều đó không có hại.
• Loại bằng đồng có thể làm lượng máu tăng.
• Hỏi rõ loại của mình ảnh hưởng thế nào.

Mục thứ ba thường làm người dùng lo lắng nhất, nhưng việc không hành kinh khi dùng loại có nội tiết là tác dụng đã biết chứ không phải dấu hiệu bất thường.

Kiểm tra sau khi đặt

• Một số loại có dây kiểm tra.
• Được hướng dẫn cách kiểm tra.
• Kiểm tra theo tần suất được dặn.
• Báo nếu không thấy dây.
• Báo nếu thấy dây dài ra hoặc sờ thấy phần cứng.

Những thay đổi này có thể gợi ý dụng cụ bị lệch vị trí, và cần được kiểm tra chứ không tự xử lý.

Những dấu hiệu cần báo

• Đau bụng dữ dội.
• Sốt.
• Dịch tiết bất thường có mùi.
• Chảy máu rất nhiều.
• Không thấy dây kiểm tra.
• Nghi ngờ có thai.

Mục cuối cần được kiểm tra ngay vì có thai khi đang đặt dụng cụ là tình huống cần được đánh giá gấp.

Que cấy dưới da

• Cấy ở mặt trong cánh tay.
• Thủ thuật nhỏ với gây tê tại chỗ.
• Có thời hạn sử dụng nhất định.
• Có thể gây ra máu bất thường.
• Lấy ra cũng là thủ thuật nhỏ.

Ra máu bất thường là tác dụng thường gặp nhất và cũng là lý do phổ biến nhất khiến người dùng muốn lấy ra sớm.

Quan niệm cũ đã thay đổi

• Chưa sinh con vẫn có thể phù hợp trong nhiều trường hợp.
• Không làm giảm khả năng có con về sau.
• Khả năng có thai trở lại nhanh sau khi lấy ra.
• Không phải biện pháp vĩnh viễn.
• Bác sĩ đánh giá theo từng trường hợp.

Những quan niệm cũ này vẫn được truyền miệng rộng rãi và khiến nhiều người loại bỏ một lựa chọn có thể rất phù hợp.

Theo dõi thời hạn

• Ghi rõ ngày đặt.
• Ghi rõ ngày hết hạn.
• Đặt nhắc trước hạn vài tháng.
• Không dùng quá hạn.
• Đặt lịch thay hoặc lấy ra đúng hẹn.

Đặt nhắc sớm vài tháng là cần thiết vì việc sắp xếp lịch tại cơ sở y tế có thể mất thời gian.

Khi muốn lấy ra

• Có thể lấy bất cứ lúc nào.
• Do nhân viên y tế thực hiện.
• Thường nhanh và ít khó chịu hơn lúc đặt.
• Khả năng có thai trở lại nhanh.
• Dùng biện pháp khác ngay nếu chưa muốn có con.

Mục cuối quan trọng: nhiều trường hợp mang thai ngoài kế hoạch xảy ra ngay trong tháng đầu sau khi lấy dụng cụ ra.

Về việc phòng bệnh lây truyền

• Nhóm này không bảo vệ khỏi bệnh lây truyền.
• Cần kết hợp biện pháp rào chắn khi cần.
• Đây là hai mục đích khác nhau.
• Bàn thẳng với bác sĩ về nhu cầu của mình.
• Không nhầm lẫn giữa hai việc.

Sự nhầm lẫn này khá phổ biến và có hậu quả thật, nên đáng được làm rõ ngay khi chọn biện pháp.

Những câu nên hỏi trước khi quyết định

• Loại nào phù hợp với mình.
• Thời hạn sử dụng bao lâu.
• Thủ thuật đặt diễn ra thế nào.
• Có phương án giảm đau không.
• Ảnh hưởng tới chu kỳ thế nào.
• Chi phí ra sao.
• Lấy ra thì thế nào.

Câu hỏi về ảnh hưởng tới chu kỳ nên được hỏi cụ thể cho loại mình chọn, vì hai loại dụng cụ tử cung tác động theo hai hướng ngược nhau.

Câu hỏi thường gặp