Các nguyên nhân thường gặp ở cả hai phía

Một trong những điều cần làm rõ sớm nhất là nguyên nhân không nghiêng hẳn về phía nào. Quan niệm rằng đây là vấn đề của phụ nữ là sai về mặt y khoa và gây ra rất nhiều tổn thương không cần thiết.

Phân bố nguyên nhân

• Một phần đáng kể do yếu tố phía nữ.
• Một phần tương đương do yếu tố phía nam.
• Một phần do cả hai phía.
• Một tỷ lệ không nhỏ không tìm được nguyên nhân.
• Vì thế cần khảo sát cả hai.

Sự phân bố này là lý do y khoa để khám cả hai, chứ không phải chuyện công bằng hay tế nhị.

Rối loạn rụng trứng

• Là nhóm nguyên nhân thường gặp ở phía nữ.
• Thường biểu hiện bằng chu kỳ không đều.
• Có nhiều nguyên nhân đứng sau.
• Gồm cả rối loạn nội tiết và yếu tố cân nặng.
• Nhiều trường hợp có hướng xử lý.

Mục cuối là tin tốt của nhóm này: nhiều nguyên nhân gây rối loạn rụng trứng có thể được điều chỉnh.

Các vấn đề ở vòi trứng

• Vòi trứng bị tắc hoặc tổn thương.
• Có thể do viêm nhiễm trước đây.
• Có thể do phẫu thuật vùng chậu.
• Có thể do lạc nội mạc tử cung.
• Thường không có triệu chứng.

Mục cuối giải thích vì sao cần khảo sát cụ thể: nhóm này không biểu hiện ra ngoài và chỉ được phát hiện khi được tìm.

Lạc nội mạc tử cung

• Có thể ảnh hưởng tới khả năng có con.
• Thường kèm đau bụng kinh nhiều.
• Hay được chẩn đoán muộn.
• Có các hướng xử lý.
• Đau nhiều nên được khám sớm.

Sự chậm trễ trong chẩn đoán bệnh này là vấn đề thật, và nó thường bắt nguồn từ việc đau bụng kinh bị coi là chuyện bình thường.

Các bất thường ở tử cung

• Các khối lành tính ở vị trí ảnh hưởng.
• Polyp buồng tử cung.
• Dính buồng tử cung.
• Các bất thường bẩm sinh về cấu trúc.
• Phát hiện qua khảo sát hình ảnh.

Nhiều tình trạng trong nhóm này có thể được xử lý, và việc xử lý thường cải thiện khả năng có thai.

Các yếu tố phía nam

• Số lượng tinh trùng.
• Khả năng di chuyển.
• Hình dạng.
• Các vấn đề về đường dẫn.
• Các yếu tố nội tiết.
• Giãn tĩnh mạch thừng tinh.

Nhiều yếu tố trong nhóm này có hướng xử lý, và ngay cả khi không xử lý được thì các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vẫn có thể áp dụng.

Các yếu tố lối sống ở cả hai phía

• Hút thuốc.
• Uống rượu nhiều.
• Cân nặng quá cao hoặc quá thấp.
• Căng thẳng kéo dài.
• Tiếp xúc với một số hoá chất nghề nghiệp.
• Nhiệt độ cao kéo dài với phía nam.

Đây là nhóm yếu tố mà cả hai phía đều tác động được, và việc điều chỉnh có thể cải thiện kết quả.

Vai trò của tuổi

• Ảnh hưởng tới cả hai phía.
• Rõ rệt hơn ở phía nữ.
• Ảnh hưởng tới cả khả năng có thai và kết quả.
• Là yếu tố không điều chỉnh được.
• Là lý do không nên trì hoãn đi khám.

Mục cuối là hệ quả thực tế quan trọng nhất: đây là yếu tố duy nhất chỉ đi theo một chiều, nên thời gian có giá.

Các bệnh toàn thân ảnh hưởng

• Rối loạn tuyến giáp.
• Đái tháo đường chưa được kiểm soát.
• Một số bệnh tự miễn.
• Một số thuốc đang dùng.
• Cần được kiểm soát tốt.

Việc kiểm soát tốt các bệnh nền là một phần của chuẩn bị mang thai chứ không chỉ liên quan tới khả năng thụ thai.

Khi không tìm được nguyên nhân

• Là tình huống khá thường gặp.
• Không có nghĩa là không có nguyên nhân.
• Có thể do giới hạn của các khảo sát hiện có.
• Vẫn có các hướng hỗ trợ áp dụng được.
• Bác sĩ bàn phương án phù hợp.

Cảm giác hụt hẫng khi nghe kết luận này là dễ hiểu, nhưng nó không thay đổi việc còn nhiều lựa chọn phía trước.

Khi có nhiều yếu tố cùng lúc

• Khá thường gặp.
• Mỗi yếu tố góp một phần.
• Xử lý được yếu tố nào thì xử lý.
• Kế hoạch tính tới tổng thể.
• Không nên tập trung vào một yếu tố duy nhất.

Mục cuối là cách nhìn đúng: việc tìm ra một nguyên nhân không có nghĩa là đã tìm hết, nên khảo sát vẫn nên được hoàn thành.

Điều trị theo nguyên nhân

• Kế hoạch phụ thuộc vào nguyên nhân tìm được.
• Một số cần điều chỉnh lối sống.
• Một số cần điều trị nội tiết.
• Một số cần can thiệp.
• Một số cần các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
• Bác sĩ bàn các bước với cả hai.

Việc cả hai cùng có mặt trong buổi bàn kế hoạch giúp quyết định được đưa ra cùng nhau thay vì một người truyền đạt lại.

Câu hỏi thường gặp