Khi nghe tới hỗ trợ sinh sản, nhiều người nghĩ ngay tới kỹ thuật phức tạp nhất. Thực tế có cả một thang từ những can thiệp rất đơn giản tới các kỹ thuật chuyên sâu, và phần lớn người không đi tới bậc cao nhất.
Bậc đầu tiên: điều chỉnh và điều trị nguyên nhân
- Điều chỉnh cân nặng.
- Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu.
- Kiểm soát các bệnh nền.
- Điều trị các nguyên nhân cụ thể tìm được.
- Hướng dẫn về thời điểm quan hệ.
Nhiều cặp có thai ở bậc này, và đó là lý do các khảo sát ban đầu quan trọng: chúng tìm ra những thứ xử lý được.
Bậc hai: hỗ trợ rụng trứng
- Dùng khi có rối loạn rụng trứng.
- Theo dõi bằng siêu âm trong chu kỳ.
- Cần tới cơ sở nhiều lần trong chu kỳ.
- Có nguy cơ đa thai cần theo dõi.
- Thường thử một số chu kỳ trước khi chuyển bậc.
Mục thứ ba là gánh nặng thực tế cần biết trước khi bắt đầu, vì nó ảnh hưởng tới lịch làm việc trong nhiều tuần.
Bậc ba: bơm tinh trùng vào buồng tử cung
- Kết hợp với theo dõi chu kỳ.
- Phù hợp với một số nhóm nguyên nhân.
- Thủ thuật đơn giản và nhanh.
- Thường thực hiện một số chu kỳ.
- Không phù hợp khi vòi trứng không thông.
Mục cuối là ví dụ về việc lựa chọn phụ thuộc nguyên nhân: cùng một kỹ thuật có thể rất hợp lý với người này và vô ích với người khác.
Bậc bốn: thụ tinh trong ống nghiệm
- Là kỹ thuật phức tạp nhất trong nhóm thường dùng.
- Gồm nhiều giai đoạn trong một chu kỳ điều trị.
- Cần dùng thuốc theo lịch chặt chẽ.
- Cần theo dõi sát bằng siêu âm và xét nghiệm.
- Có thủ thuật lấy trứng.
- Có giai đoạn nuôi phôi và chuyển phôi.
Mỗi giai đoạn trong chuỗi này có yêu cầu riêng, và việc hiểu trước toàn bộ lộ trình giúp chuẩn bị tốt hơn nhiều.
Các kỹ thuật bổ sung
- Một số kỹ thuật xử lý yếu tố phía nam.
- Một số kỹ thuật đánh giá phôi.
- Trữ đông trứng hoặc phôi.
- Được chỉ định trong những tình huống cụ thể.
- Hỏi rõ lý do và lợi ích khi được đề nghị.
Mục cuối đáng được hỏi thẳng vì các kỹ thuật bổ sung làm tăng chi phí và không phải cái nào cũng cần thiết cho mọi trường hợp.
Bác sĩ chọn hướng dựa trên gì
- Nguyên nhân tìm được.
- Tuổi.
- Thời gian đã cố gắng.
- Kết quả các khảo sát.
- Kết quả các lần điều trị trước nếu có.
- Hoàn cảnh thực tế của gia đình.
Mục cuối là yếu tố chính đáng và nên được nói ra, vì nó ảnh hưởng tới việc kế hoạch có thực hiện được tới cùng hay không.
Hiểu đúng về tỷ lệ thành công
- Các con số công bố là của một nhóm người.
- Phụ thuộc rất nhiều vào tuổi.
- Phụ thuộc vào nguyên nhân.
- Cách tính có thể khác nhau giữa các nơi.
- Hỏi con số áp dụng cho trường hợp của mình.
Mục thứ tư là điều đáng chú ý khi so sánh giữa các cơ sở, vì tính theo chu kỳ hay theo lần chuyển phôi cho hai con số khác nhau.
Về việc cần nhiều chu kỳ
- Nhiều trường hợp cần hơn một chu kỳ.
- Không thành công lần đầu là chuyện thường gặp.
- Mỗi lần cho thêm thông tin cho lần sau.
- Bàn trước về số chu kỳ dự kiến.
- Đặt mốc để cùng nhau xem xét lại.
Mục cuối là lời khuyên thực tế nhất trong bài: quyết định trước khi bắt đầu về điểm dừng lại xem xét giúp tránh trôi đi vô định.
Chuẩn bị trước khi bắt đầu
- Chuẩn bị sức khoẻ cho cả hai.
- Chuẩn bị tài chính.
- Chuẩn bị lịch làm việc.
- Chuẩn bị tinh thần.
- Bàn trước về các tình huống có thể xảy ra.
- Biết ai là đầu mối liên hệ.
Mục thứ ba hay bị coi nhẹ nhưng một chu kỳ điều trị đòi hỏi nhiều lần tới cơ sở vào những thời điểm không chọn được.
Những câu nên hỏi trước khi quyết định
- Vì sao chọn hướng này cho trường hợp của mình.
- Có hướng nào đơn giản hơn không.
- Quy trình gồm những bước nào.
- Mất bao lâu.
- Cần tới cơ sở bao nhiêu lần.
- Chi phí tổng cộng gồm những gì.
- Tỷ lệ thành công trong trường hợp của mình.
- Rủi ro và tác dụng không mong muốn.
Câu hỏi về chi phí nên hỏi tổng thể gồm cả thuốc và các kỹ thuật bổ sung, vì con số ban đầu thường chưa đầy đủ.
Về rủi ro cần biết
- Tác dụng không mong muốn của thuốc.
- Nguy cơ quá kích buồng trứng.
- Nguy cơ đa thai.
- Rủi ro của các thủ thuật.
- Biết dấu hiệu nào cần báo ngay.
Mục cuối nên được hỏi kỹ và ghi lại, vì một số biến chứng cần được xử trí sớm và người bệnh là người phát hiện đầu tiên.
Về chi phí và hoàn cảnh
- Hỏi chi phí từng bước.
- Hỏi phần nào được bảo hiểm chi trả.
- Hỏi về các chương trình hỗ trợ nếu có.
- Tính tới khả năng cần nhiều chu kỳ.
- Bàn thẳng với nhau về giới hạn.
Mục cuối là cuộc trò chuyện khó nhưng cần thiết, và tốt hơn nhiều khi diễn ra trước lúc bắt đầu thay vì giữa chừng.
Khi muốn ý kiến thứ hai
- Là quyền của mình.
- Mang đầy đủ hồ sơ khảo sát theo.
- Tránh phải làm lại xét nghiệm.
- Hỏi về phương án và lý do.
- Bàn với bác sĩ hiện tại trước.
Với một quá trình tốn kém và kéo dài như thế này, việc xin thêm một ý kiến trước khi bắt đầu là hoàn toàn hợp lý.
Câu hỏi thường gặp
Có phải hiếm muộn là phải làm thụ tinh ống nghiệm không?
Không. Nhiều trường hợp được xử lý bằng các can thiệp đơn giản hơn như điều chỉnh lối sống, điều trị nguyên nhân cụ thể, hoặc hỗ trợ rụng trứng. Kỹ thuật phức tạp hơn chỉ được dùng khi phù hợp.
Bác sĩ chọn phương pháp dựa trên gì?
Dựa trên nguyên nhân tìm được, tuổi, thời gian đã cố gắng, kết quả các khảo sát, và cả hoàn cảnh thực tế của gia đình. Không có một con đường chung cho mọi người.
Tỷ lệ thành công nên hiểu thế nào?
Các con số được công bố là của một nhóm người và phụ thuộc rất nhiều vào tuổi cùng nguyên nhân. Nên hỏi bác sĩ về con số áp dụng cho trường hợp cụ thể của mình thay vì dùng số chung.
Nên chuẩn bị gì trước khi bắt đầu?
Nên chuẩn bị về sức khoẻ cho cả hai, về tài chính, về thời gian và lịch làm việc, và về mặt tinh thần. Cũng nên bàn trước về việc sẽ làm bao nhiêu chu kỳ và khi nào dừng lại xem xét.