Tránh thai khẩn cấp tồn tại vì thực tế đôi khi không diễn ra theo kế hoạch. Biết trước về nó, trước khi cần tới, là cách duy nhất để phản ứng kịp thời khi tình huống xảy ra.
Những tình huống cần cân nhắc
- Quan hệ không được bảo vệ.
- Biện pháp rào chắn gặp sự cố.
- Quên liều biện pháp nội tiết theo cách có nguy cơ.
- Dụng cụ tránh thai bị lệch hoặc tuột.
- Trường hợp bị xâm hại.
Mục cuối cần được xử lý toàn diện hơn chứ không chỉ về mặt tránh thai, và có các cơ sở chuyên trách hỗ trợ trong tình huống này.
Vì sao thời gian quan trọng
- Hiệu quả giảm dần theo thời gian.
- Có khung thời gian tối đa cho từng phương án.
- Càng sớm càng tốt.
- Không chờ tới hôm sau.
- Không dành nhiều giờ để tìm hiểu trên mạng.
Mục cuối là lời khuyên thực tế: tìm tới dược sĩ ngay và hỏi ở đó nhanh hơn và chính xác hơn nhiều so với tự tìm hiểu.
Các phương án
- Có nhiều phương án khác nhau.
- Khung thời gian khác nhau.
- Có cả phương án không dùng thuốc.
- Một số cần tới cơ sở y tế.
- Dược sĩ hoặc bác sĩ tư vấn phương án phù hợp.
Việc có phương án không dùng thuốc là điều nhiều người không biết, và nó có ưu điểm riêng trong một số tình huống.
Nói gì khi hỏi dược sĩ
- Thời điểm có nguy cơ.
- Đang dùng biện pháp nào.
- Ngày đầu kỳ kinh gần nhất.
- Các thuốc đang dùng.
- Các bệnh kèm theo.
- Đã dùng tránh thai khẩn cấp gần đây chưa.
Những thông tin này quyết định phương án phù hợp, nên việc nói rõ dù thấy ngại giúp nhận được tư vấn đúng.
Về việc thấy ngại
- Là cảm giác rất phổ biến.
- Dược sĩ tư vấn việc này thường xuyên.
- Đây là vấn đề sức khoẻ bình thường.
- Sự ngại ngùng làm chậm việc xử lý.
- Có thể chọn nơi mình thấy thoải mái hơn.
Mục thứ tư là hậu quả thật của sự ngại ngùng, và vì có khung thời gian nên sự chậm trễ ở đây có giá.
Đây không phải biện pháp thường quy
- Là phương án dự phòng cho tình huống ngoài dự tính.
- Hiệu quả thấp hơn các biện pháp thường quy.
- Không nên dùng thay cho biện pháp lâu dài.
- Dùng thường xuyên là dấu hiệu cần đổi cách tiếp cận.
- Bàn với bác sĩ về biện pháp phù hợp.
Mục thứ tư nên được coi là tín hiệu chứ không phải lời trách: nó cho biết biện pháp hiện tại chưa phù hợp với hoàn cảnh.
Sau khi dùng
- Có thể có tác dụng như buồn nôn hoặc mệt.
- Chu kỳ tiếp theo có thể sớm hoặc muộn hơn.
- Theo dõi kỳ kinh tiếp theo.
- Thử thai nếu kỳ kinh trễ.
- Tiếp tục hoặc bắt đầu một biện pháp thường quy.
Mục thứ hai là điều nên biết trước để không hoảng khi chu kỳ tiếp theo lệch so với bình thường.
Về bệnh lây truyền
- Tránh thai khẩn cấp không phòng bệnh lây truyền.
- Cân nhắc kiểm tra nếu có nguy cơ.
- Có khung thời gian riêng cho việc kiểm tra.
- Hỏi bác sĩ về thời điểm nên kiểm tra.
- Có các biện pháp dự phòng trong một số tình huống.
Mục cuối là thông tin quan trọng trong một số tình huống có nguy cơ cao, và nó cũng có khung thời gian cần tôn trọng.
Bàn về biện pháp lâu dài
- Đây là cơ hội để xem lại cách tiếp cận.
- Biện pháp hiện tại có phù hợp không.
- Có cần đổi sang biện pháp ít phụ thuộc hơn không.
- Đặt lịch tư vấn với bác sĩ.
- Phòng tốt hơn chữa.
Rất nhiều người dùng tránh thai khẩn cấp rồi trở lại y như cũ, và điều đó dẫn tới việc lặp lại cùng tình huống.
Chuẩn bị trước khi cần
- Biết trước phương án nào có sẵn ở nơi mình sống.
- Biết nơi nào có thể tới.
- Biết khung thời gian.
- Không phải tìm hiểu vào lúc đang lo.
- Đây là kiến thức nên có sẵn.
Biết trước là khác biệt giữa phản ứng trong vài giờ và phản ứng sau vài ngày, và khoảng cách đó ảnh hưởng tới hiệu quả.
Nói với người khác
- Chia sẻ thông tin này với bạn bè.
- Không phán xét khi ai đó cần tới.
- Hỗ trợ thực tế thay vì bình luận.
- Đưa họ tới nơi cần tới nếu cần.
- Đây là vấn đề sức khoẻ.
Sự phán xét từ người xung quanh là một trong những lý do khiến người ta trì hoãn, nên thái độ của bạn bè có ảnh hưởng thật tới kết quả.
Câu hỏi thường gặp
Tránh thai khẩn cấp dùng trong tình huống nào?
Dùng khi có quan hệ không được bảo vệ, khi biện pháp đang dùng gặp sự cố, hoặc khi quên liều ở biện pháp nội tiết theo cách có nguy cơ. Đây là phương án dự phòng, không phải biện pháp thường quy.
Vì sao thời gian lại quan trọng?
Vì hiệu quả giảm dần theo thời gian kể từ lúc có nguy cơ. Nên tìm tới dược sĩ hoặc cơ sở y tế càng sớm càng tốt thay vì chờ đợi hoặc tìm hiểu quá lâu.
Có mấy phương án tránh thai khẩn cấp?
Có nhiều phương án với khung thời gian và cách thức khác nhau, gồm cả phương án không dùng thuốc. Dược sĩ hoặc bác sĩ sẽ tư vấn phương án phù hợp với tình huống cụ thể.
Sau khi dùng thì cần làm gì?
Nên theo dõi chu kỳ tiếp theo, thử thai nếu kỳ kinh trễ, cân nhắc kiểm tra bệnh lây truyền nếu có nguy cơ, và quan trọng nhất là bàn với bác sĩ về một biện pháp lâu dài phù hợp.