Không có một lựa chọn đúng cho mọi người trong giai đoạn này. Quyết định phụ thuộc vào triệu chứng nào đang ảnh hưởng tới mình nhiều nhất, tiền sử của mình, và điều mình coi trọng.
Bắt đầu từ câu hỏi đúng
- Triệu chứng nào ảnh hưởng nhiều nhất.
- Ảnh hưởng tới việc gì cụ thể.
- Mình muốn cải thiện điều gì trước.
- Mình sẵn sàng đánh đổi gì.
- Đây là nền tảng của mọi quyết định.
Câu hỏi đầu tiên quan trọng nhất vì các lựa chọn hỗ trợ nhắm vào những triệu chứng khác nhau.
Nhóm biện pháp về lối sống
- Vận động đều đặn.
- Vệ sinh giấc ngủ.
- Điều chỉnh chế độ ăn.
- Quản lý căng thẳng.
- Không hút thuốc và hạn chế rượu.
- Không có rủi ro và có lợi ích rộng.
Nhóm này nên được áp dụng song song với mọi lựa chọn khác chứ không phải chỉ khi chưa muốn dùng gì.
Nhóm biện pháp tại chỗ
- Dành cho các triệu chứng tại chỗ.
- Sản phẩm dưỡng ẩm và bôi trơn.
- Các điều trị tại chỗ theo chỉ định.
- Tác dụng chủ yếu tại vùng dùng.
- Thường được cân nhắc riêng với các lựa chọn toàn thân.
Mục cuối đáng biết: nhiều người chỉ cần nhóm này và không cần tới các lựa chọn toàn thân.
Nhóm điều trị toàn thân
- Dành cho các triệu chứng toàn thân.
- Có nhiều dạng và nhiều cách dùng.
- Cần được bác sĩ đánh giá về tính phù hợp.
- Cân nhắc dựa trên tiền sử cá nhân.
- Cần theo dõi định kỳ.
- Đánh giá lại theo thời gian.
Mục thứ ba là lý do không thể tự quyết định dựa trên trải nghiệm của người khác: cùng một lựa chọn có thể phù hợp người này và không phù hợp người khác.
Những gì bác sĩ cần biết
- Tiền sử bệnh của bản thân.
- Tiền sử ung thư nếu có.
- Tiền sử huyết khối.
- Tiền sử tim mạch.
- Tiền sử gia đình.
- Toàn bộ thuốc đang dùng.
- Thói quen hút thuốc.
Việc khai đủ những thông tin này là điều kiện để nhận được tư vấn an toàn và phù hợp.
Cân nhắc lợi ích và rủi ro
- Mọi lựa chọn đều có hai mặt.
- Cán cân khác nhau tuỳ từng người.
- Phụ thuộc tuổi và thời điểm bắt đầu.
- Phụ thuộc tiền sử.
- Phụ thuộc mức độ ảnh hưởng của triệu chứng.
- Nên được bàn cụ thể chứ không nói chung.
Mục cuối là điều nên yêu cầu: một cuộc trao đổi về trường hợp cụ thể của mình hữu ích hơn nhiều so với thông tin chung.
Những câu nên hỏi
- Lựa chọn nào phù hợp với trường hợp của tôi.
- Vì sao.
- Lợi ích mong đợi là gì.
- Rủi ro và tác dụng không mong muốn.
- Bao lâu thì thấy hiệu quả.
- Cần theo dõi gì.
- Khi nào đánh giá lại.
- Nếu không hợp thì có lựa chọn nào khác.
Câu cuối giúp giảm áp lực của quyết định, vì nó cho thấy đây không phải lựa chọn một lần và vĩnh viễn.
Về các sản phẩm được quảng cáo
- Rất nhiều sản phẩm nhắm vào giai đoạn này.
- Bằng chứng khác nhau rất nhiều.
- Một số có tương tác với thuốc đang dùng.
- Không phải cứ tự nhiên là an toàn.
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.
- Cảnh giác với lời hứa quá mạnh.
Mục thứ tư là hiểu lầm phổ biến nhất trong nhóm này và cũng là nguồn của nhiều rủi ro không cần thiết.
Đánh giá hiệu quả
- Tiếp tục ghi nhật ký triệu chứng.
- So sánh với giai đoạn trước.
- Đánh giá theo mức ảnh hưởng tới cuộc sống.
- Cần đủ thời gian trước khi kết luận.
- Báo nếu có tác dụng không mong muốn.
Mục thứ ba là thước đo thực tế nhất: làm được nhiều việc hơn và ngủ tốt hơn có ý nghĩa hơn bất cứ con số nào.
Xem lại theo định kỳ
- Nhu cầu thay đổi theo thời gian.
- Triệu chứng có thể giảm dần.
- Cán cân lợi hại có thể thay đổi theo tuổi.
- Đặt lịch xem lại cùng bác sĩ.
- Không để một quyết định chạy mãi không rà soát.
Mục cuối là nguyên tắc đáng giữ với mọi điều trị dài hạn, không riêng gì lĩnh vực này.
Khi quyết định không dùng gì
- Là lựa chọn hoàn toàn chính đáng.
- Vẫn nên áp dụng các biện pháp lối sống.
- Vẫn nên theo dõi sức khoẻ định kỳ.
- Có thể đổi ý về sau.
- Nói rõ quyết định của mình với bác sĩ.
Mục thứ tư giúp giữ cửa mở: quyết định hôm nay không ràng buộc mình trong nhiều năm tới.
Quyết định là của mình
- Dựa trên thông tin đầy đủ.
- Dựa trên điều mình coi trọng.
- Không bị quyết định bởi người khác.
- Không dựa trên trải nghiệm của bạn bè.
- Có thể xin thời gian suy nghĩ.
Mục thứ tư đáng nhắc vì giai đoạn này là lúc lời khuyên từ người quen nhiều nhất, và phần lớn không tính tới tiền sử riêng của mình.
Câu hỏi thường gặp
Có những nhóm lựa chọn hỗ trợ nào?
Gồm các biện pháp về lối sống, các biện pháp tại chỗ cho triệu chứng tại chỗ, các điều trị toàn thân, và các biện pháp hỗ trợ tâm lý. Lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào triệu chứng nào ảnh hưởng nhiều nhất.
Quyết định dựa trên gì?
Dựa trên triệu chứng cụ thể của mình, mức độ ảnh hưởng tới cuộc sống, tiền sử bản thân và gia đình, các bệnh kèm theo, và mong muốn của chính mình. Không có câu trả lời chung cho mọi người.
Nên chuẩn bị gì cho buổi tư vấn?
Nên mang nhật ký triệu chứng, danh sách triệu chứng nào ảnh hưởng nhiều nhất, tiền sử bản thân và gia đình, danh sách thuốc đang dùng, và các câu hỏi của mình.
Bao lâu thì đánh giá lại?
Thường sau một khoảng thời gian đủ để thấy hiệu quả, và sau đó theo lịch định kỳ. Nên tiếp tục ghi nhật ký để việc đánh giá dựa trên dữ liệu chứ không chỉ cảm nhận.