U xơ tử cung và các khối lành tính thường gặp

Nghe tin có một khối trong cơ thể là điều làm ai cũng lo. Nhưng với nhóm này, thực tế là rất nhiều phụ nữ mang chúng suốt đời mà không biết và không bao giờ cần làm gì.

U xơ tử cung là gì

• Là khối lành tính phát triển từ cơ tử cung.
• Rất thường gặp.
• Có thể có một hoặc nhiều.
• Kích thước rất khác nhau.
• Nhiều người không có triệu chứng.

Mục cuối là lý do nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi đi khám vì một lý do khác.

Vị trí quan trọng hơn kích thước

• Khối nằm trong buồng tử cung dễ gây triệu chứng hơn.
• Khối nằm trong thành cơ có thể gây ít triệu chứng.
• Khối ở ngoài có thể gây chèn ép.
• Một khối nhỏ ở vị trí xấu gây nhiều vấn đề hơn khối lớn ở vị trí tốt.
• Siêu âm mô tả cả kích thước và vị trí.

Mục thứ tư là điều hay gây ngạc nhiên và giải thích vì sao hai người có kích thước khối tương tự lại được xử lý khác nhau.

Các triệu chứng có thể gặp

• Lượng máu kinh nhiều.
• Kỳ kinh kéo dài.
• Đau bụng kinh nhiều.
• Cảm giác nặng hoặc căng tức vùng bụng dưới.
• Đi tiểu nhiều lần do chèn ép.
• Táo bón do chèn ép.
• Đau khi quan hệ.

Lượng máu nhiều là triệu chứng thường gặp nhất và cũng là lý do phổ biến nhất dẫn tới việc phát hiện.

Phát hiện thế nào

• Qua khám phụ khoa.
• Qua siêu âm.
• Đôi khi qua khảo sát vì lý do khác.
• Các khảo sát chuyên sâu hơn nếu cần.
• Được mô tả về số lượng, vị trí và kích thước.

Việc giữ các kết quả siêu âm theo thời gian rất hữu ích vì nó cho biết khối có thay đổi kích thước hay không.

Khi nào chỉ cần theo dõi

• Khi không có triệu chứng.
• Khi kích thước nhỏ.
• Khi không ảnh hưởng tới sinh hoạt.
• Khi không ảnh hưởng tới kế hoạch sinh con.
• Theo dõi bằng siêu âm định kỳ.

Theo dõi là một quyết định chủ động chứ không phải sự trì hoãn, và nó tránh được những can thiệp không cần thiết.

Khi nào cần can thiệp

• Khi gây chảy máu nhiều dẫn tới thiếu máu.
• Khi gây đau nhiều ảnh hưởng sinh hoạt.
• Khi chèn ép gây triệu chứng rõ.
• Khi ảnh hưởng tới khả năng có con.
• Khi lớn nhanh bất thường.
• Khi có đặc điểm cần làm rõ.

Quyết định dựa trên ảnh hưởng thực tế tới cuộc sống, nên việc mô tả rõ mức độ ảnh hưởng là phần đóng góp của người bệnh.

Các hướng xử lý

• Điều trị triệu chứng bằng thuốc.
• Các can thiệp ít xâm lấn.
• Phẫu thuật lấy khối.
• Phẫu thuật rộng hơn trong một số trường hợp.
• Lựa chọn phụ thuộc nhiều yếu tố.
• Mong muốn sinh con là yếu tố quan trọng.

Mục cuối cần được nói rõ ngay từ đầu vì nó thay đổi hẳn danh sách phương án phù hợp.

Về nang buồng trứng

• Rất thường gặp.
• Nhiều nang liên quan tới chu kỳ và tự hết.
• Bác sĩ đánh giá đặc điểm trên siêu âm.
• Thường hẹn siêu âm lại sau vài chu kỳ.
• Một số cần khảo sát thêm.

Việc được hẹn siêu âm lại là cách phân biệt hiệu quả nhất, vì nang cơ năng thường biến mất trong khoảng thời gian đó.

Khi nang gây triệu chứng cấp

• Đau bụng dữ dội đột ngột.
• Kèm buồn nôn và nôn.
• Kèm chóng mặt.
• Cần đi khám ngay.
• Không chờ tới lịch hẹn.

Những tình huống này có thể liên quan tới xoắn hoặc vỡ nang và cần được đánh giá gấp.

Về polyp

• Là khối nhỏ ở cổ tử cung hoặc buồng tử cung.
• Thường lành tính.
• Có thể gây ra máu bất thường.
• Thường được lấy bỏ và xét nghiệm.
• Thủ thuật thường đơn giản.

Việc lấy bỏ vừa giải quyết triệu chứng vừa cho phép xác định bản chất, nên đây là cách tiếp cận thường được chọn.

Theo dõi lâu dài

• Siêu âm định kỳ theo hẹn.
• Giữ các kết quả để so sánh.
• Theo dõi triệu chứng.
• Báo nếu triệu chứng thay đổi.
• Nhiều khối nhỏ lại sau mãn kinh.

Mục cuối là thông tin hữu ích cho việc lập kế hoạch: với một số người, việc chờ tới giai đoạn đó là lựa chọn hợp lý.

Những gì không cần làm

• Không cần hoảng khi nghe có khối.
• Không tự tìm hiểu để đoán bản chất.
• Không dùng các sản phẩm quảng cáo làm tan khối.
• Không so sánh với trường hợp của người khác.
• Hỏi bác sĩ về trường hợp cụ thể của mình.

Mục thứ ba đáng cảnh báo vì đây là lĩnh vực có nhiều quảng cáo và phần lớn không có bằng chứng.

Câu hỏi thường gặp