Kỳ kinh đầu tiên là một mốc mà phần lớn các bạn nhớ rất rõ. Việc nó diễn ra trong tâm thế được chuẩn bị hay trong sự hoảng hốt phụ thuộc gần như hoàn toàn vào những cuộc trò chuyện trước đó.
Chuẩn bị trước
- Nói chuyện trước khi nó xảy ra.
- Giải thích đây là quá trình bình thường.
- Cho biết dấu hiệu nào báo hiệu sắp tới.
- Chuẩn bị sẵn đồ dùng ở nhà.
- Chuẩn bị một bộ nhỏ mang theo khi đi học.
- Cho biết có thể nói với ai khi cần.
Mục thứ năm giải quyết nỗi lo lớn nhất của các bạn ở lứa tuổi này: chuyện xảy ra khi đang ở trường.
Những dấu hiệu báo hiệu sắp có kinh
- Đã phát triển tuyến vú một thời gian.
- Đã qua giai đoạn tăng chiều cao nhanh.
- Xuất hiện dịch tiết vài tháng trước.
- Có thể thấy tức bụng dưới.
- Nhưng không phải lúc nào cũng đoán được.
Mục thứ ba là dấu hiệu hữu ích và nên được giải thích trước, vì nhiều bạn tưởng đó là bất thường.
Những năm đầu thường không đều
- Khoảng cách giữa các kỳ thất thường.
- Có thể bỏ vài tháng rồi lại có.
- Lượng máu thay đổi.
- Số ngày cũng thay đổi.
- Ổn định dần trong vài năm.
- Đây là diễn biến bình thường.
Biết trước điều này giúp cả bạn nhỏ lẫn cha mẹ không lo lắng vô ích trong giai đoạn đầu.
Theo dõi chu kỳ
- Ghi ngày bắt đầu mỗi kỳ.
- Ghi số ngày.
- Ghi các triệu chứng kèm theo.
- Dùng sổ hoặc ứng dụng đều được.
- Giúp nhận ra quy luật dần.
- Hữu ích khi đi khám.
Thói quen này nên được hình thành từ sớm vì nó có giá trị suốt nhiều chục năm sau đó.
Về các loại đồ dùng
- Có nhiều loại khác nhau.
- Bắt đầu bằng loại đơn giản nhất.
- Thay thường xuyên theo hướng dẫn.
- Rửa tay trước và sau khi thay.
- Có thể thử các loại khác khi đã quen.
- Không có loại nào là bắt buộc.
Mục thứ ba là điều quan trọng nhất về mặt vệ sinh và nên được nói rõ ngay từ đầu.
Về đau bụng kinh ở tuổi này
- Đau nhẹ là thường gặp.
- Chườm ấm và nghỉ ngơi thường giúp.
- Vận động nhẹ cũng giúp ích.
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về thuốc giảm đau phù hợp.
- Đau tới mức phải nghỉ học thì nên đi khám.
- Không mặc định rằng phải chịu đựng.
Hai mục cuối là điều cha mẹ cần biết, vì lời khuyên chịu đựng ở lứa tuổi này có thể làm chậm chẩn đoán nhiều năm.
Về lượng máu
- Thay đổi giữa các kỳ trong giai đoạn đầu.
- Chú ý nếu phải thay rất thường xuyên.
- Chú ý nếu thấm ra ngoài thường xuyên.
- Chú ý nếu kèm mệt và chóng mặt.
- Những trường hợp này nên đi khám.
Lượng máu nhiều ở lứa tuổi này có thể dẫn tới thiếu máu và ảnh hưởng tới học tập, nên không nên bỏ qua.
Khi nào cần đi khám
- Đau nhiều ảnh hưởng tới việc học.
- Lượng máu rất nhiều.
- Kỳ kinh kéo dài bất thường.
- Chưa có kinh ở tuổi muộn hơn khoảng thông thường.
- Mất kinh nhiều tháng sau khi đã có đều.
- Bất cứ điều gì làm bạn nhỏ lo lắng.
Mục cuối luôn là lý do chính đáng, và một buổi khám để được trấn an cũng có giá trị riêng.
Đi học trong kỳ kinh
- Hoàn toàn đi học bình thường.
- Mang theo đồ dùng dự phòng.
- Biết nhà vệ sinh ở đâu.
- Có thể nói với giáo viên nếu cần.
- Vẫn tham gia hoạt động thể chất được.
Mục cuối cần được nói rõ vì nhiều bạn nghĩ phải kiêng vận động, trong khi vận động nhẹ thường giúp giảm khó chịu.
Những quan niệm cần làm rõ
- Không cần kiêng tắm.
- Không cần kiêng gội đầu.
- Không cần kiêng vận động.
- Không cần kiêng các món ăn thông thường.
- Đây là quá trình sinh lý bình thường.
Những điều kiêng truyền miệng này không có cơ sở và chỉ làm giai đoạn này khó chịu thêm một cách không cần thiết.
Cha mẹ nên làm gì
- Phản ứng bình tĩnh và tích cực.
- Không biến nó thành chuyện to tát.
- Cũng không coi nhẹ nếu con khó chịu.
- Chuẩn bị đủ đồ dùng.
- Cho con biết có thể hỏi bất cứ lúc nào.
- Đưa đi khám khi cần.
Cách người lớn phản ứng trong ngày đầu tiên ảnh hưởng tới cách bạn nhỏ nhìn nhận chuyện này trong nhiều năm sau.
Câu hỏi thường gặp
Chu kỳ không đều trong những năm đầu có bình thường không?
Rất bình thường. Trong vài năm đầu sau kỳ kinh đầu tiên, chu kỳ thường thất thường về khoảng cách và lượng, và nó ổn định dần theo thời gian.
Nên chuẩn bị gì trước kỳ kinh đầu tiên?
Nên nói chuyện trước để bạn nhỏ biết chuyện gì sẽ xảy ra, chuẩn bị sẵn đồ dùng ở nhà và một bộ nhỏ để mang theo khi đi học, và cho biết có thể nói với ai khi cần.
Đau bụng kinh ở tuổi này có cần đi khám không?
Đau nhẹ là thường gặp, nhưng đau tới mức phải nghỉ học hoặc không đỡ với các biện pháp thông thường thì nên đi khám. Không nên mặc định rằng phải chịu đựng.
Khi nào chu kỳ nên trở nên đều?
Thường ổn định dần trong vài năm. Nếu sau khoảng thời gian đó vẫn rất thất thường, hoặc có các dấu hiệu khác kèm theo, thì nên đi khám để được đánh giá.